KRÓTKA HISTORIA SPOŁECZNEGO ZAANGAŻOWANIA FIRM W POLSCE
Historia społecznego zaangażowania przedsiębiorców i filantropii w Polsce sięga początków państwa polskiego. Pierwsze dobroczynne instytucje - fundacje i szpitale - ufundowane zostały w XI i XII wieku, jednak w średniowieczu trudno mówić o społecznym zaangażowaniu w rozumieniu współczesnego CCI. Dobroczynność była raczej domeną instytucji kościelnych i osób indywidualnych. Okazywanie dobrego serca należało do obowiązków przykładnego chrześcijanina; jedna z pierwszych fundacji charytatywnych została ufundowana przez Władysława Hermana w podziękowaniu za męskiego potomka.
O społecznym zaangażowaniu przedsiębiorców na większą skalę można mówić od XIX w.
Pod wpływem idei pozytywistycznych w rosnącym w siłę środowisku przedsiębiorców powszechne stawało się wspieranie budowy osiedli przyfabrycznych, rozwoju szkolnictwa zawodowego oraz dostępna dla wszystkich robotników doraźna pomoc w postaci kas pożyczkowych i zapomogowych. Filantropia przedsiębiorców często przybierała także formę członkostwa w organizacjach i udziału w imprezach dobroczynnych (zresztą często krytykowanych jako nieefektywne i czynione „na pokaz").
Polscy przedsiębiorcy aktywnie włączali się w działania społeczne tak w okresie międzywojennym, jak i w trakcie okupacji; wiele firm warszawskich wspierało akcje społeczne Polskiego Czerwonego Krzyża, przedstawiciele arystokracji i ziemiaństwa udzielali mecenatu ludziom nauki i kultury.
W okresie powojennym nastąpił w Polsce regres organizacji pozarządowych oraz wolnego rynku. W 1952 roku zlikwidowano wszystkie fundacje, a ich majątek został przejęty przez państwo. W państwie opiekuńczym nie było miejsca na definiowanie rozwiązań i tworzenie projektów społecznych; były to czasy organizowanych odgórnie „czynów społecznych". Jakkolwiek były one organizowane przez przedsiębiorstwa, trudno jednak ten rodzaj działań uznać za przejaw dobrowolnego społecznego zaangażowania firm. Władze nie pozwalały przy tym na tworzenie nowych organizacji społecznych ani na przyjmowanie darowizn od przedwojennych elit społeczeństwa polskiego: przedsiębiorców i arystokracji.
Przełom nastąpił po roku 1989. W Polsce zaczął się odbudowywać wolny rynek, a wraz z nim - działalność filantropijna i programy społecznego zaangażowania. Ponieważ był to czas gwałtownie ujawniających się problemów społecznych, ubóstwa, bezdomności - w takich właśnie obszarach koncentrowało się społeczne zaangażowanie przedsiębiorców. Działania miały charakter akcji, w których doraźnie próbowano rozwiązać konkretne problemy. Rozwijające się przedsiębiorstwa stały się jednym z głównych źródeł finansowania działalności społecznej.
Na przestrzeni kilkunastu lat w Polsce zachodziły spore zmiany, tak w samym sektorze biznesu, jak i charakterze działań społecznych, w które biznes się angażuje. Proces tych zmian znajduje odzwierciedlenie w przykładach, jakie stanowią nominacje firm zgłaszanych do udziału w Konkursie o tytuł „Dobroczyńca Roku". Przez 10 lat, w reakcji na rozwój sektora biznesu i sektora pozarządowego, zmieniał się także sam Konkurs.
Więcej informacji o koncepcji społecznego zaangażowania znajdą Państwo w serwisie dobrybiznes.info
Jeszcze kilka lat temu większość nominacji przesyłana była przez organizacje otrzymujące wsparcie na działania doraźne, akcyjne, skierowane na rozwiązanie szczególnie palących problemów społecznych; 65% wniosków dotyczyło kategorii pomoc społeczna i ochrona zdrowia. Z czasem dało się zauważyć, że wsparcie udzielane organizacjom społecznym nabiera charakteru długotrwałej współpracy partnerskiej, a wachlarz zainteresowań firm znacznie się rozszerzył: coraz częściej wspierane są działania w dziedzinie ekologii, edukacji, kultury.
W ósmej edycji Konkursu wprowadzona została nowa kategoria strategiczne programy społecznego zaangażowania biznesu, w której - co także było nowością - firmy nominują się same, przesyłając swoje strategie społecznego zaangażowania. Z lektury wniosków i strategii wynika wyraźnie, że firmy traktują CSR i CCI jako integralną i ważną część całościowych strategii rozwoju, także w kontekście osiągania sukcesów komercyjnych. Można również zauważyć, że realizowane programy stają się coraz ciekawsze i bardziej różnorodne.
Przykładem projektu, który przyczynił się do budowania przewagi konkurencyjnej firmy Avon jest Wielka Kampania Życia Avon Kontra Rak Piersi. Coroczna, długofalowa kampania zmieniła postrzeganie problemu raka piersi wśród kobiet, z drugiej zaś strony - finansowanie badań mammograficznych bezpośrednio przyczyniło się do wczesnego wykrycia nowotworów, a więc uratowało życie wielu kobiet. Avon Kontra Rak Piersi stał się jedną z najbardziej rozpoznawalnych kampanii społecznych w Polsce.
Innym przykładem programu łączącego korzyści dla przedsiębiorstwa z rozwiązywaniem ważnego problemu społecznego jest kampania „Stres pod kontrolą" firmy Unilever realizowany we współpracy z Polskim Towarzystwem Oświaty Zdrowotnej. Kampania była realizowana z wykorzystaniem marki Rexona w okresie matur i miała przygotować młodzież do radzenia sobie ze stresem.
Cadbury Wedel realizuje program, w którym budowane są długofalowe, dobre relacje firmy z najbliższym otoczeniem. W ramach programu „Cadbury Wedel od Serca. Pomagamy innym" firma oferuje wsparcie finansowe dla pracowników, którzy mają pomysł na realizację projektu we współpracy i na rzecz społeczności lokalnych.
Innym przykładem zaangażowania firmy oraz jej pracowników są działania podejmowane przez ComputerLand, który wspiera realizację programów Fundacji Wspólna Droga. W firmie działa system pay-rollingu - dobrowolnych, comiesięcznych odpisów od wynagrodzenia. Kwota zgromadzona przez pracowników jest podwajana przez firmę. Pracownicy otrzymują zaświadczenia o sumie przekazanych w poprzednim roku darowizn, które mogą odliczyć sobie od dochodu.
W ostatnich latach pojawiają się także przykłady zaangażowania społecznego nawiązujące do wzorów tradycyjnych form filantropii, tj. średniowiecznych fundacji dobroczynnych czy szpitalnych; takim przykładem jest Fundacja Dobroczynności Atlas, założona przez firmę Atlas. Fundacja Atlas sfinansowała w Sopocie budowę pierwszego stacjonarnego hospicjum dla osób z chorobami nowotworowymi; hospicjum jest prowadzone przez Caritas diecezji Gdańskiej. Realizacja projektu możliwa była także dzięki wsparciu władz Sopotu, które przekazały oddziałowi Caritas działkę pod budynek hospicjum.
Działalność społeczna firmy Opel jest przykładem umiejętnego połączenia pomocy finansowej z zaangażowaniem pracowników firmy. Firma Opel Polska z Gliwic udzieliła wsparcia finansowego w wysokości 400 000 złotych Fundacji Habitat for Humanity w Gliwicach na budowę domów wielorodzinnych dla rodzin w trudnej sytuacji mieszkaniowej. Oprócz tego 132 pracowników Opla przepracowało nieodpłatnie 4560 godzin przy budowie tych mieszkań. Pomoc ta umożliwiła szybsze oddanie od użytku 6 domów dla ubogich rodzin.
Więcej informacji o koncepcji społecznego zaangażowania znajdą Państwo w serwisie dobrybiznes.info
W zupełnie inny sposób do problemu bezdomności podeszli pracownicy firmy Banana Split, którzy nieodpłatnie przygotowali i wyprodukowali spoty radiowe i telewizyjne kampanii społecznej http://www.bezdomni.pl/ oraz wynegocjowali ich nieodpłatną emisję w mediach. Dzięki tej kampanii Caritas Polska mogła uświadomić problem bezdomności znacznej części społeczeństwa oraz zgromadzić około 100 000 złotych z datków. Pieniądze te zostały przeznaczone na realizację programu aktywnego wychodzenia z bezdomności, który w różnym wymiarze jest realizowany przez poszczególne Caritas diecezjalne na terenie całego kraju.
Zaangażowanie społeczne staje się ważnym elementem strategii korporacyjnych oraz nowym rynkiem np. dla agencji reklamowych i PR-owych.
Wymienione przykłady pokazują, jak różnorodne formy może przybierać społeczne zaangażowanie biznesu. Ważną jego cechą jest długofalowość współpracy z podmiotami społecznymi, a także kompleksowe i nowatorskie podejście do rozwiązywania problemów.
Więcej informacji o koncepcji społecznego zaangażowania znajdą Państwo w serwisie dobrybiznes.info